KVKK (6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu) Türkiye'nin kişisel veri koruma kanunudur; GDPR (Genel Veri Koruma Tüzüğü) ise Avrupa Birliği'nde yürürlükte olan veri koruma düzenlemesidir. Her iki mevzuat da kişisel verilerin işlenmesinde temel ilkeler ve yükümlülükler öngörür. Bu rehberde, KVKK ve GDPR arasındaki temel benzerlikler ve farklar genel çerçevede ele alınmaktadır.
Genel Benzerlikler
Her iki mevzuat da veri sorumlusu ve veri işleyen kavramlarını tanımlar; aydınlatma, hukuki sebep, veri minimizasyonu ve güvenlik ilkelerine yer verir. İlgili kişinin bilgi alma, düzeltme, silme talebi ve itiraz hakkı her ikisinde de mevcuttur. KVKK, GDPR ile uyumlu bir çerçeve sunacak şekilde hazırlanmıştır; bu nedenle temel yapı benzerdir.
Kapsam ve Uygulama Alanı
KVKK, Türkiye'deki veri işleme faaliyetlerine ve Türkiye'de mukim veri sorumlularına uygulanır. GDPR ise AB'deki veri işleme faaliyetlerine, AB vatandaşlarına mal veya hizmet sunan veya davranışlarını izleyen işletmelere (coğrafi sınır tanımaksızın) uygulanabilir. Türkiye'den AB'ye hizmet veya mal sunan işletmeler, hem KVKK hem GDPR kapsamını birlikte değerlendirmelidir.
Hukuki Sebepler
KVKK madde 5'te açık rıza, sözleşme, hukuki yükümlülük, hayati menfaat, kamusal menfaat ve meşru menfaat sayılır. GDPR madde 6'da benzer sebeplere ek olarak "meşru menfaat" daha detaylı düzenlenmiş ve "ağırlıklı menfaat değerlendirmesi" öngörülmüştür. Her iki mevzuatta da açık rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirilmiş ve özgür iradeye dayalı olmalıdır.
Özel Nitelikli Veriler
KVKK madde 6'da özel nitelikli veriler (sağlık, biyometrik, siyasi düşünce vb.) açık rıza veya istisnalara bağlıdır. GDPR madde 9'da "hassas veriler" benzer şekilde düzenlenir; ancak istisna listesi ve koşullar farklılık gösterebilir. Her iki mevzuatta da özel nitelikli verilerin işlenmesi sınırlandırılmıştır.
Yaptırımlar ve Cezalar
KVKK kapsamında idari para cezaları Kanunda belirtilen tutarlara kadar çıkabilir. GDPR'da ise küresel ciroya oranlı yüksek cezalar (ör. yıllık cironun %4'ü veya 20 milyon avro) öngörülmüştür. Her iki mevzuatta da cezalar ciddi boyuttadır; uyum önem taşır. KVKK cezaları rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Yurt Dışına Veri Aktarımı
KVKK madde 9'da yurt dışına aktarım için yeterli koruma veya taahhütname gibi mekanizmalar öngörülür. GDPR'da da benzer mekanizmalar (yeterlilik kararı, standart sözleşme hükümleri vb.) vardır. AB'ye veri aktaran Türk işletmeleri her iki mevzuata da uyum sağlamalıdır. Yurt dışına veri aktarımı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Çocuk Verileri
GDPR madde 8'de 16 yaş altı çocuklar için ebeveyn onayı öngörülür (AB ülkeleri bu yaşı 13'e düşürebilir). KVKK'da çocuklar için özel yaş sınırı belirtilmemiştir; ancak uygulamada veli onayı alınması ihtiyati bir yaklaşım olarak değerlendirilir. Çocuk verileri rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Veri Koruma Sorumlusu
GDPR, belirli koşullarda Veri Koruma Sorumlusu (DPO) atanmasını zorunlu kılar. KVKK'da DPO benzeri zorunlu bir kurum bulunmamakla birlikte, irtibat kişisi bildirimi ve kurumsal yapılanma önerilir. Her iki mevzuatta da veri koruma süreçlerinin yönetimi önem taşır.