KVKK Kapsamında Başvuru Hakkı Nasıl Kullanılır?

KVKK madde 11, ilgili kişiye (kişisel verisi işlenen kişiye) çeşitli haklar tanımaktadır. Bu haklar arasında kişisel verilerin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme, işlenme amacını ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme, yurt içinde veya yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişileri bilme, eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini isteme, silinmesini veya yok edilmesini talep etme ve itiraz hakkı bulunmaktadır. Bu yazıda bu hakların nasıl kullanılabileceği ve başvuru sürecinin genel çerçevesi özetlenmektedir. Başvuru hakkı, Kanunun ilgili kişiye tanıdığı temel koruma mekanizmalarından biridir ve veri sorumlusunun bu taleplere usulüne uygun yanıt vermesi yükümlülüğü vardır.

Başvuru hakkının kullanımı, Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ ile düzenlenmiştir. Bu Tebliğ, başvuru kanallarını, başvuruda bulunması gereken bilgileri ve veri sorumlusunun yanıt süresini belirlemektedir. İlgili kişi, başvurusunu veri sorumlusunun aydınlatma metninde veya web sitesinde belirttiği adrese iletebilir. Başvuru adresi eksik veya güncel olmayan veri sorumluları, ilgili kişilerin taleplerini karşılamakta zorluk yaşayabilir; bu nedenle iletişim bilgilerinin güncel tutulması önerilir.

KVKK Madde 11 Hakları

İlgili kişi, kendi kişisel verileri hakkında aşağıdaki taleplerde bulunabilir: Kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme; işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme; işlenme amacını ve bu amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme; yurt içinde veya yurt dışında üçüncü kişilere aktarılıp aktarılmadığını bilme; eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini isteme; Kanunun 7. maddesinde öngörülen şartlar çerçevesinde silinmesini veya yok edilmesini talep etme; otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme; Kanuna aykırı işleme nedeniyle zarara uğraması halinde zararın giderilmesini talep etme. Bu hakların kullanımı için veri sorumlusuna başvuru yapılması gerekir.

Silme talebi, Kanunun 7. maddesinde belirtilen şartlarla sınırlıdır. Örneğin işleme amacı ortadan kalkmışsa veya ilgili kişi açık rızasını geri almışsa silme talebi yerine getirilebilir. Ancak vergi mevzuatı, tüketici mevzuatı veya sağlık mevzuatı gibi yasal saklama yükümlülükleri varsa, bu süre dolana kadar silme yapılamayabilir. Bu durumda veri sorumlusu, talebi reddedebilir veya kısıtlayabilir; ret gerekçesinin ilgili kişiye yazılı olarak bildirilmesi gerekir. İtiraz hakkı, özellikle profil oluşturma veya otomatik karar verme süreçlerinde önem taşır; ilgili kişi bu tür işlemlere itiraz etme hakkına sahiptir.

Başvuru Nasıl Yapılır?

Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ uyarınca, ilgili kişi başvurusunu veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kurulun belirlediği diğer yöntemlerle iletebilir. Yazılı başvuru, veri sorumlusunun açıkça belirlediği fiziksel adrese elden teslim, noter aracılığıyla veya kayıtlı elektronik posta (KEP) ile yapılabilir. Veri sorumlusu, güvenli elektronik imza ile imzalanmış başvuruları da kabul edebilir. Başvuru kanalı (e-posta adresi, fiziksel adres) aydınlatma metninde ve web sitesinde belirtilmiş olmalıdır. Bazı veri sorumluları e-posta ile başvuru kabul eder; bu durumda başvurunun alındığının teyit edilmesi ve 30 günlük sürenin başlangıcının netleştirilmesi faydalı olabilir. Başvuru kanalı belirtilmemişse ilgili kişi zorluk yaşayabilir; veri sorumlusu olarak bu bilginin erişilebilir tutulması önerilir.

Başvuruda Bulunması Önerilen Bilgiler

Başvuruda ilgili kişinin adı, soyadı, başvuru yazılı ise imzası, T.C. kimlik numarası (yurttaşlar için) veya uyruğu, tebligata esas yerleşim yeri veya iş yeri adresi, varsa e-posta adresi, telefon ve faks numarası ile talep konusu yer almalıdır. Talep, net ve anlaşılır olmalıdır (örneğin "Kişisel verilerimin silinmesini talep ediyorum" veya "İşlenen verilerime ilişkin bilgi talep ediyorum"). Taleple ilgili gerekçe belirtmek faydalı olabilir; ancak Kanun talep gerekçesi zorunluluğu getirmemiştir.

30 Günlük Süre

Veri sorumlusu, başvuruyu en geç 30 gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. İşlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi halinde Kurul tarafından belirlenen tarifedeki ücret alınabilir. Başvuru reddedilirse, gerekçesiyle birlikte ilgili kişiye bildirilir. Başvurunun veri sorumlusu tarafından kabul edilmesi halinde talebe uygun işlem (bilgi verme, düzeltme, silme vb.) gerçekleştirilir.

30 günlük süre, başvurunun veri sorumlusuna ulaştığı tarihten itibaren işlemeye başlar. E-posta ile yapılan başvurularda, e-postanın alındığının teyit edilmesi ve sürenin bu tarihten itibaren hesaplanması önerilir. Başvuru konusunun karmaşık olması veya ek inceleme gerektirmesi halinde süre uzatılabilir mi sorusu için Tebliğ ve Kurul kararları incelenmelidir. Veri sorumlusu olarak başvuruları takip etmek, süre aşımına düşmemek için iç prosedür oluşturulması tavsiye edilir. Başvuru reddinde, red gerekçesinin Kanunun öngördüğü sebeplere dayandırılması ve ilgili kişiye yazılı olarak bildirilmesi gerekir.

Kurula Şikayet

İlgili kişi, başvurusunun reddedilmesi, verilen cevabın yetersiz bulunması veya süresinde cevap verilmemesi halinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayette bulunabilir. Şikayet başvurusu, Kişisel Verileri Koruma Kurumu resmî internet sitesi üzerinden veya Kurumun belirlediği diğer yöntemlerle yapılır. Şikayet dilekçesinde ilgili kişi kimlik bilgileri, veri sorumlusu bilgisi, başvuru tarihi, veri sorumlusunun cevabı (varsa) ve şikayet gerekçesi yer almalıdır. Kurul, şikayeti inceleyerek gerekirse idari para cezası, uyarı veya diğer yaptırımları uygulayabilir. Şikayet, başvuru tarihinden itibaren 30 gün ve cevabın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Şikayet sürecinin detayları için Kurulun web sitesi ve ilgili mevzuat incelenmelidir.

Veri Sorumluları İçin Öneriler

Veri sorumlusu olarak aydınlatma metninde başvuru adresini (e-posta, fiziksel adres veya KEP) net şekilde belirtin. Gelen başvuruları kayıt altına alın ve 30 günlük süreye uymaya dikkat edin. Başvuru sürecini yönetmek üzere iç prosedür oluşturmanız önerilir. Red gerekçelerini açık ve anlaşılır şekilde yazın. İlgili kişi haklarına saygı gösterilmesi, hem mevzuata uyum hem de müşteri ilişkileri açısından önem taşımaktadır.

İlgili Kişi Olarak Başvuru Yaparken

Başvuru yapmadan önce veri sorumlusunun kim olduğunu ve başvuru adresini aydınlatma metninden veya web sitesinden tespit edin. E-posta ile başvuru yapacaksanız, başvurunun alındığını teyit eden otomatik veya manuel yanıt beklemeniz faydalı olabilir. Başvurunuzu elden teslim veya noter aracılığıyla yapacaksanız, tarih damgalı bir nüsha saklamanız önerilir. KEP kullanıyorsanız, gönderim kaydı başvuru tarihini belgeleyecektir. Vekaletname ile başvuru yapılması mümkündür; ancak vekilin ilgili kişiyi temsil ettiğini gösteren belgenin sunulması gerekebilir. Talebinizi net ve anlaşılır şekilde yazın; örneğin "Kişisel verilerimin silinmesini talep ediyorum" veya "İşlenen verilerime ilişkin bilgi talep ediyorum." Başvuruyu yazılı veya e-posta ile gönderirken tarihi not edin. 30 gün içinde yanıt gelmezse veya ret cevabı alırsanız Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikayette bulunma hakkınızı kullanabilirsiniz. Bu süreçler hakkında detaylı bilgi için Kurulun resmî internet sitesine ve gerekirse hukuk danışmanına başvurmanız önerilir.

Kendi Aydınlatma Metninizi Oluşturun →